18 Tháng Giêng 2021 ..:: HÀNH CHÍNH ::.. Đăng Nhập
 Xem chi tiết
Xây dựng một nền hành chính phát triển
(Cập nhật: 20/07/2015 19:34:37)

Trong một nền kinh tế mở, mức độ hiệu năng của bộ máy công quyền được biểu thị qua kinh nghiệm tích lũy về quản trị công quyền, khả năng thích nghi và tự điều chỉnh của cơ cấu tổ chức, tập thể công chức và hệ thống thủ tục hành chính của quốc gia đó.

Để thực hiện một cách có hiệu quả những mục tiêu phát triển bền vững và hội nhập quốc tế của Việt Nam trong giai đoạn mới, bộ máy công quyền hiện tại cần được cải tổ để thực thi ba chức năng chính: (1) tái lập và duy trì nền an ninh, trật tự công cộng; (2) tăng cường tinh thần tuân thủ luật pháp trong toàn bộ xã hội, nhất là các cơ quan công quyền; phục vụ công cuộc phát triển về mọi phương diện (chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và bảo vệ môi trường); (3) thực hiện các chương trình lợi ích công cộng và an sinh xã hội bền vững, trên căn bản cân đối giữa chi thu ngân sách và mức hiệu quả của dịch vụ công.

Muốn vậy, bộ máy ấy cần được xây dựng trên những điều kiện căn bản: (1) cơ cấu tổ chức gọn nhẹ, hợp lý, và hướng về “phục vụ khách hàng’’ (người đóng thuế) qua cung cấp “dịch vụ” công một cách có hiệu năng và hiệu quả tối ưu; (2) đội ngũ công chức (trung ương và địa phương) chuyên nghiệp (được đào tạo bài bản và tuyển dụng tương xứng), công tâm, nhiệt tình phục vụ và có tinh thần trách nhiệm; (3) thủ tục hành chính đơn giản, dựa trên yêu cầu thực tế của xã hội và được công khai hóa, hiện đại hóa để giảm tốn kém và phiền hà cho người dân.

Những phác họa cụ thể

Thứ nhất, phân định rõ nền hành chính quốc gia với hai cấp: chính quyền trung ương và chính quyền địa phương. Bộ máy chính quyền trung ương bao gồm văn phòng Chủ tịch nước, văn phòng Chính phủ hay nội các (đứng đầu là Thủ tướng), các bộ và cơ quan trực thuộc trung ương. Cấp hành chính địa phương gồm ủy ban hành chính ở các tỉnh, thành phố, quận/huyện và phường/xã.

Thứ hai, thành lập cấp hành chính trung gian (vùng, khu hay đặc khu) giữa chính quyền trung ương và các tỉnh (nhưng không có ngân sách), đại diện chính phủ để phối hợp, đôn đốc và kiểm tra các chương trình, dự án phát triển chiến lược cấp quốc gia một cách hiệu quả hơn. Tùy theo nhu cầu và địa thế của địa phương, văn phòng đại diện Chính phủ vùng hay khu có thể bao gồm đại diện của các bộ liên quan (kế hoạch và đầu tư, thương mại, giáo dục và đào tạo, lao động, thương binh và xã hội, y tế, nông nghiệp và phát triển nông thôn…). Đại diện chính phủ vùng hay khu do Thủ tướng đề nghị và Chủ tịch nước bổ nhiệm.

Thứ ba, thế chế hóa phân quyền (phân cấp) địa phương, nhất là thẩm quyền thu thuế và mức độ phân bổ nguồn thu từ thuế vào ngân sách các cấp; duyệt xét các dự án đầu tư, quy hoạch và phát triển đô thị; đổi mới quy chế bổ nhiệm lãnh đạo ban ngành địa phương dựa trên căn bản chuyên môn, thành tích và đạo đức cá nhân; bãi bỏ thông lệ bổ nhiệm có nhiệm kỳ; thử nghiệm định chế tỉnh/thị trưởng như một lãnh đạo công ty tư nhân (Chief Executive Officer, CEO) đã được áp dụng nhiều nơi trên thế giới (Hoa Kỳ, châu Âu và Thái Lan) để nâng cao khả năng tự lập, tính hữu hiệu và hiệu quả của bộ máy chính quyền địa phương.

Thứ tư, phân biệt chức năng hoạch định chính sách và kiểm tra việc thi hành chính sách (cơ quan dân cử) và thực hiện chính sách (cơ quan hành chánh). Đại diện các cơ quan dân cử (Quốc hội và hội đồng nhân dân các cấp) do dân bầu trực tiếp; các chức vụ hành chính và chuyên môn do các bộ liên quan và chính quyền địa phương bổ nhiệm.

Thứ năm, thành lập hội đồng phát triển tại mỗi tỉnh và thành phố để hoạch định chính sách, thực hiện và kiểm tra các chương trình phát triển chủ yếu của địa phương (kinh tế - xã hội - văn hóa, đầu tư, du lịch, giáo dục và dạy nghề, trật tự an toàn giao thông, tạo công ăn việc làm, xây dựng các khu gia cư, hệ thống chuyên chở công cộng, khai thác tài nguyên và bảo vệ môi trường, duy trì và phục hồi di sản văn hóa/kiến trúc truyền thống, thiết kế/chỉnh trang đô thị…).

Nhằm tăng cường tính dân chủ và bảo đảm tính chuyên nghiệp, hội đồng này có thể mở rộng để bao gồm thêm các tổ chức quần chúng, đại diện ban ngành liên quan, các chuyên gia trong ngành, nhằm bảo đảm kênh phản biện xã hội và huy động sự ủng hộ, đồng tình của cư dân cho các chương trình phát triển trọng điểm. Chủ tịch hội đồng nhân dân chủ tọa hội đồng này; Chủ tịch ủy ban hành chính là tổng thư ký hội đồng để bảo đảm tính công khai, minh bạch, liên tục và trách nhiệm thi hành.

Thứ sáu, phân biệt rõ ràng hệ thống ngang (gồm các sở và phòng chuyên môn trực thuộc các bộ và cơ quan trung ương) và hệ thống dọc (gồm văn phòng ủy ban và các đơn vị hành chính trực thuộc ngân sách tỉnh và thành phố) ở các địa phương. Để tránh tình trạng chồng chéo trách nhiệm như hiện nay, giám đốc các ngành chuyên môn cần được chính bộ trưởng liên quan trực tiếp bổ nhiệm (với sự chấp thuận của chủ tịch ủy ban hành chính địa phương) và không quy định nhiệm kỳ. Chủ tịch ủy ban hành chính tỉnh (tỉnh trưởng) và thành phố (thị trưởng) chịu trách nhiệm cân đối chi - thu ngân sách, tổ chức và điều hành văn phòng ủy ban, các đơn vị hành chính trực thuộc và các phòng, sở chuyên môn, gọi chung là bộ máy hành chính địa phương.

Thứ bảy, định chế hóa và tiêu chuẩn hóa guồng máy hành chính trung ương và địa phương qua thủ tục bổ nhiệm và quản lý các chức vụ quan trọng ở địa phương. Chủ tịch nước bổ nhiệm chủ tịch tỉnh và thành phố (Thủ tướng đề nghị); Thủ tướng bổ nhiệm chủ tịch quận/huyện; Bộ Nội vụ có trách nhiệm huấn luyện, bổ nhiệm, và quản lý các loại công chức hành chính trung ương và địa phương khác.

Cần một cuộc cải cách toàn diện guồng máy công quyền về cả ba phương diện: cơ cấu tổ chức, nhân sự và thủ tục hành chính, xuyên suốt từ trung ương đến địa phương thay vì những cải cách rời rạc, thiếu định hướng và phối hợp chặt chẽ.

Thứ tám, quy định sơ đồ tổ chức mẫu và số lượng chức vụ và vị trí mấu chốt cho các cơ quan công quyền từ trung ương đến địa phương, trên căn bản thực tế cần thiết và tự cân đối ngân sách.

Thứ chín, thiết lập một chức vụ thường trực (tổng thư ký) ở văn phòng các bộ và cơ quan trực thuộc trung ương và các tỉnh/thành phố để duy trì tính liên tục và chuyên nghiệp của bộ máy hành chính các cấp. Tiến hành giải quyết tình trạng kiêm nhiệm các chức vụ ở các cấp để dễ dàng phân định quyền hạn và quy trách nhiệm của các cơ quan chức năng và cá nhân.

Thứ mười, nâng cao tính chuyên nghiệp và đề cao tính phục vụ công ích của các cơ quan công quyền các cấp qua việc định chế hóa quy chế công chức gồm tuyển lựa, đào tạo (chính quy, tại chức và chuyên tu) và thăng thưởng, áp dụng nhất quán cho công chức các loại (theo ngạch, trật) ở trung ương và địa phương. Học viện hành chính quốc gia trực thuộc Thủ tướng có nhiệm vụ đào tạo công chức cao cấp và chuyên nghiệp quản trị hành chính công tương lai cho các bộ (vụ) và tỉnh/thành phố (phó chủ tịch, tổng thư ký văn phòng) và quận/huyện (chủ tịch và phó chủ tịch), nhằm nâng cấp tính hữu hiệu và thống nhất của guồng máy hành chính trung ương và địa phương. Quy chế công chức cần phân biệt rạch ròi các cấp lãnh đạo, tham mưu (chuyên ngành) và hỗ trợ (thư ký) với quy định tiêu chuẩn tuyển dụng, điều động, bổ nhiệm và thăng thưởng/kỷ luật cụ thể cho từng cấp bậc. 

Cuối cùng, thành lập Ủy ban cải cách hành chính quốc gia do Thủ tướng chủ tọa, Bộ trưởng Bộ Nội vụ là Phó chủ tịch và Bộ trưởng văn phòng chính phủ là tổng thư ký thường trực (ở các tỉnh/thành phố do tỉnh/thị trưởng chủ tọa; chánh văn phòng ủy ban làm tổng thư ký) để biểu thị quyết tâm thực thi của Chính phủ đối với vấn đề quan trọng này của quốc gia. Mục tiêu, chính sách, chương trình hành động, lộ trình thực hiện và kết quả triển khai trong quá trình cải tổ hành chính cần được phổ biến thường xuyên trên mạng của của chính quyền trung ương và địa phương và được điều trần trong các kỳ họp của Quốc hội, để các đoàn thể, tổ chức xã hội, dân chúng và chuyên gia có thể tham gia đóng góp ý kiến xây dựng.

Một nền hành chính nhằm phục vụ cho phát triển bền vững và phúc lợi của dân chúng với những đặc tính phác họa như trên đòi hỏi một cuộc cải cách toàn diện guồng máy công quyền về cả ba phương diện: cơ cấu tổ chức, nhân sự và thủ tục hành chính, xuyên suốt từ trung ương đến địa phương. Những cải cách rời rạc, thiếu định hướng và phối hợp chặt chẽ không những sẽ không đóng góp gì cụ thể vào nỗ lực hữu hiệu hóa bộ máy hành chính vốn không mấy hiệu quả hiện nay. Ngược lại, có thể tiếp tục gây tốn kém công sức và nguồn lực quốc gia một cách vô ích, hoặc có thể vô hiệu hóa những cố gắng và thành tựu khiêm nhường đã đạt được trong những năm qua

Trương Quang

Nguồn: TBKTSG


Tin - Bài khác
Căn cứ tính thuế TNCN đối với thu nhập từ thừa kế, quà tặng
Quy định cấp, sử dụng giấy phép lái xe quốc tế
Ai được chặn xe vi phạm giao thông?
Thủ Đức, TP. HCM: 15 năm khiếu kiện vì đất khai phá bị “quy” thành đất lấn chiếm
Hướng dẫn việc công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện các quyền của người sử dụng đất
DN kêu trở tay không kịp vì thuế
Cách tính thuế đối với hộ khoán sử dụng hóa đơn
Cấp trưởng vắng, cấp phó phải ra hầu tòa
“Dân kiện quan”: Thủ tục tố tụng cần ủng hộ người yếu thế
Cho thuê nhà trọ, đóng thuế thế nào?
Các dịch vụ không phải đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trường
Khi pháp luật bị ‘phết, phẩy’
Lúng túng vì luật ‘rối như canh hẹ’
Quốc hội thảo luận dự án Luật TTHC (sửa đổi): Khắc phục bất cập về thẩm quyền xét xử
Ban hành 17 văn bản QPPL trong tháng 5/2015
Xã, huyện có được ra văn bản quy phạm pháp luật?
CSGT được dùng điện thoại quay người vi phạm?
Không nộp phí đường bộ có bị xử phạt
Nhà, đất bị kê biên vẫn sang tên
Doanh nghiệp đòi kiện Cục Chăn nuôi vì thủ tục phiền hà
Quy định về sử dụng làn đường khi tham gia giao thôn
Khai trương dịch vụ hành chính đăng kiểm trực tuyến
Thủ tướng chỉ thị phát triển trường mầm non ở khu công nghiệp
Hướng dẫn việc nộp thuế khi tạm ngừng, nghỉ kinh doanh
PHÚC THẨM VỤ KIỆN VÌ NGHĨ CÔNG AN PHƯỜNG THIÊN VỊ :Tòa vẫn tuyên công an thắng kiện
Công an phường bị kiện ra tòa
Liên thông thủ tục hành chính cho trẻ dưới 6 tuổi: Thuận lợi cho dân, tiết kiệm cho Nhà nước
Thủ tục xây dựng vẫn làm khổ dân
Đã sửa đổi, bổ sung nhiều quy định về miễn, giảm thuế
Xử lý nghiêm vi phạm về bảo vệ môi trường
Trang 1 trong 2Đầu tiên    Trước   [1]  2  Tiếp   Cuối    
ĐỐI TÁC TP.HCM
ĐỐI TÁC BÌNH DƯƠNG
ĐỐI TÁC BÀ RỊA - VŨNG TÀU
ĐỐI TÁC VĨNH LONG
ĐỐI TÁC ĐỒNG THÁP
LIÊN KẾT WEBSITE
NGƯỜI DÙNG TRỰC TUYẾN
People Online Thành viên online:
Visitors Khách: 4
Members Thành viên: 0
Total Users Tổng cộng: 4

SỐ LƯỢT TRUY CẬP

3,697,935