13 Tháng Tám 2022 ..:: DOANH NGHIỆP » Tin tức chung ::.. Đăng Nhập
 Xem chi tiết
Lại ban hành hàng loạt “giấy phép con” trái luật
(Cập nhật: 01/10/2015 10:02:48)

Nhiều bộ được cho là vẫn ban hành các điều kiện kinh doanh mới không phù hợp với Luật Đầu tư năm 2014, trong đó có những quy định "can thiệp thô bạo” vào hoạt động của doanh nghiệp.

Ông Đậu Anh Tuấn cho rằng cần tiến hành kỷ luật một vài trường hợp điển hình về ban hành điều kiện kinh doanh không phù hợp-Ảnh Tuổi Trẻ
Cuối tháng 7 vừa qua, trong một báo cáo gửi Chính phủ, Bộ KHĐT cho biết một số Bộ vẫn đang tiếp tục soạn thảo, ban hành các thông tư có quy định về điều kiện kinh doanh không phù hợp với quy định của Luật Đầu tư. Theo Luật này, các bộ ngành không được phép quy định về điều kiện kinh doanh.

Báo cáo của Bộ KHĐT nhắc đích danh Thông tư 25/2015/TT-BLĐTBXH của Bộ LĐTBXH quy định đăng ký hoạt động giáo dục nghề nghiệp, cấp, thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động giáo dục nghề nghiệp và đình chỉ hoạt động giáo dục nghề nghiệp trình độ sơ cấp; hay dự thảo Thông tư của Bộ Xây dựng quy định việc cấp chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản.

Mới đây, Bộ KHCN đã ban hành Thông tư số 15/2015/TT-BKHCN quy định về đo lường, chất lượng trong kinh doanh xăng dầu, trong đó có những thủ tục như thủ tục thẩm xét hồ sơ và cấp giấy chứng nhận đăng ký cơ sở pha chế xăng dầu, do Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng cấp…

Còn Bộ Công Thương đang dự thảo thông tư quy định điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ, theo đó chủ cơ sở và người sản xuất, kinh doanh trực tiếp phải có giấy xác nhận kiến thức về an toàn thực phẩm; người kinh doanh nhỏ lẻ phải làm một bộ hồ sơ đăng ký cam kết sản xuất/kinh doanh thực phẩm bảo đảm an toàn thực phẩm…

Trao đổi với Diễn đàn Cạnh tranh Quốc gia, ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban Pháp chế, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho rằng các dự thảo thông tư trên không hợp pháp. Luật Đầu tư 2014 cũng đặt ra thời hạn 1 năm kể từ khi Luật có hiệu lực, tức là từ 1/7/2016, thì các thông tư hiện đang có hiệu lực cũng cần phải được rà soát và bãi bỏ hoặc quy định tại cấp nghị định.

Can thiệp thô bạo

Ông có thể phân tích một ví dụ về những bất cập trong các văn bản trên?  

Thông tư số 15/2015/TT-BKHCN về kinh doanh xăng dầu quy định, khi cột đo xăng dầu bị hỏng, doanh nghiệp phải đề nghị bằng văn bản tới đơn vị sản xuất, cung cấp cột đo; trong vòng 3 ngày, đơn vị đó phải đáp ứng đề nghị sửa chữa. doanh nghiệp chỉ được chọn đơn vị sửa chữa khác nếu đơn vị sản xuất, cung cấp cột đo đã giải thể hoặc đơn vị đó có văn bản từ chối thực hiện với lý do chính đáng gửi tới doanh nghiệp và Chi cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng (để báo cáo).

Đây có thể là một văn bản điển hình cho việc can thiệp thô bạo và vô lối vào quyền tự do kinh doanh, vào sự tự chủ tổ chức kinh doanh của doanh nghiệp. Đáng lo ngại dạng can thiệp này không phải là hiếm, từng có những dự thảo trước đây buộc các doanh nghiệp phải thành lập đơn vị bảo vệ của mình và phải có giấy phép do cơ quan nhà nước cấp cho hoạt động bảo vệ...

Tất nhiên cơ quan quản lý nhà nước sẽ có những mục tiêu quản lý nhà nước cho riêng mình nhưng việc ban hành quy định can thiệp trực tiếp vào hoạt động tự chủ kinh doanh của doanh nghiệp như vậy là hoàn toàn không phù hợp với nền kinh tế thị trường. Tư duy này dường như vẫn mang dấu ấn quản lý như đối với doanh nghiệp nhà nước trước đây. 

Với quy định tại thông tư nêu trên thì không chỉ tạo ra sự độc quyền đáng lo ngại cho các đơn vị sản xuất cột bơm xăng, tự Nhà nước tước đoạt đi một động lực cạnh tranh quý giá trên thị trường mà cũng hình thành “một núi” công việc không cần thiết cho cơ quan Nhà nước.

Mỗi lần sửa chữa các cột bơm xăng dầu doanh nghiệp có nguy cơ phải đi gõ cửa xin phép cơ quan nhà nước và chắc doanh nghiệp phải “biết điều” thì lý do họ giải trình mới được những người xem xét gật đầu xem đó là lý do chính đáng. Trong khi đó để ngăn ngừa các lý do gian lận về xăng dầu có hàng loạt giải pháp hiệu quả khác.

Cấp phép kinh doanh nên là giải pháp cuối cùng

Theo ông, những văn bản này nếu được thực thi có thể sẽ gây khó khăn như thế nào cho doanh nghiệp?

Chúng tôi rất lo ngại về tình trạng dễ dàng đặt ra các điều kiện kinh doanh và giấy phép kinh doanh hiện nay. Trên thực tế có nhiều doanh nghiệp rất bức xúc, rất ngỡ ngàng khi các điều kiện kinh doanh, giấy phép kinh doanh dễ dàng được xác lập, quy định gây bao khó khăn, phiền hà, tạo ra những gánh nặng thủ tục hành chính lớn trong khi họ cho rằng mục tiêu quản lý là không rõ ràng. 

Việc đặt ra điều kiện kinh doanh, giấy phép kinh doanh sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền tự kinh doanh của người dân, một quyền quan trọng được Hiến pháp ghi nhận và bảo vệ. Hạn chế hay can thiệp đến quyền tự do kinh doanh do vậy phải từ các lợi ích công và phải cân nhắc rất kỹ, rất thận trọng. Cơ quan nhà nước thường có nhiều giải pháp khác nhau để thực hiện mục tiêu quản lý nhà nước, việc cấp phép kinh doanh nên là giải pháp cuối cùng khi các giải pháp khác không hiệu quả.

Khi đặt ra các điều kiện kinh doanh hay giấy phép kinh doanh khó khăn thì sẽ xác lập tình trạng độc quyền cho các doanh nghiệp đã có được giấy phép, tạo ra lợi thế cạnh tranh cho một số doanh nghiệp nhất định. Điều này hạn chế gia nhập thị trường của nhiều doanh nghiệp khác, hạn chế cạnh tranh bình đẳng và giảm động lực để cải tiến sản phẩm, dịch vụ hay giảm giá của các doanh nghiệp, bỏ phí một sức ép quan trọng từ thị trường.

Khi tạo ra các điều kiện kinh doanh thì cũng tạo ra chi phí thủ tục hành chính, chi phí tuân thủ thủ tục cho doanh nghiệp, có thể rất lớn mà thường cơ quan làm chính sách không tính toán hết được. Lưu ý rằng nó cũng tạo ra gánh nặng cho chính Nhà nước: đẻ ra bộ máy để cấp phép, để giám sát, một khoản chi phí và nhân công không nhỏ cho các cơ quan Nhà nước vốn đã rất cồng kềnh hiện nay.

Đã là giấy phép kinh doanh thì luôn gắn với thủ tục xin – cho, là dư địa cho việc “chạy chọt”, tham nhũng. Ngoài ra có những hệ quả như đặt ra nhiều điều kiện kinh doanh, giấy phép nhưng không đủ nguồn lực để giám sát thực thi, đảm bảo thực thi nên phát sinh tâm lý nhờn pháp luật, né tránh tuân thủ...

Cần thiết lập lại kỷ cương

Ông có nhận xét như thế nào về việc nhiều Bộ dường như vẫn chưa nhận thức được đầy đủ về thẩm quyền của mình theo Luật Đầu tư 2014?

Việc đảm bảo các tinh thần đổi mới của Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư đi được vào cuộc sống là điều chúng tôi rất kỳ vọng nhưng cũng rất lo ngại. Nếu các quy định chuyên ngành như thông tư dễ dàng gặm nhấm những tinh thần cốt lõi như quyền tự do kinh doanh, tự chủ kinh doanh... thì các đạo luật quan trọng nói trên sẽ không có nhiều ý nghĩa.

Phải nói rằng so với giai đoạn bãi bỏ giấy phép con khi thực hiện Luật Doanh nghiệp 1999 trước đây, bối cảnh hiện nay đã rất khác. Nhiều bộ ngành đã lách rất khéo khi đặt ra các điều kiện kinh doanh hay giấy phép kinh doanh dưới các tên gọi khác nhau như bản cam kết, giấy thông báo... với tên gọi tưởng chừng rất dễ, rất thuận lợi nhưng thực ra là giấy phép. Nó là giấy phép vì có hồ sơ, phải được chấp thuận, có thời hạn... nhưng đáng lo ngại hơn là tiêu chuẩn cấp phép, trình tự cấp phép thì quy định sơ sài hay không quy định. Điều này có nguy cơ tạo ra sự lạm quyền khi thực hiện.

Trở lại với thẩm quyền ban hành điều kiện kinh doanh và giấy phép kinh doanh. Thực ra gốc rễ tư duy của chế định này, chỉ có cấp Chính phủ trở lên mới có thẩm quyền ban hành quy định liên quan đến quyền kinh doanh của doanh nghiệp, là bởi vì các bộ, ngành hay địa phương thường chỉ đứng trên góc độ quản lý của mình, lợi ích cục bộ của mình nên luôn có nguy cơ chưa có cái nhìn đầy đủ và toàn diện. Lý do thứ hai là nhìn chung chất lượng của loại hình thông tư chưa cao, quy trình ban hành thông tư cấp bộ hiện nay chưa đảm bảo công khai, minh bạch; tham vấn doanh nghiệp và người dân cũng chưa phải là yêu cầu bắt buộc theo trình hiện hành.

Về lâu dài, tôi ủng hộ việc thông tư cấp bộ không nên đặt ra các quy định, chế tài tuân thủ mà chỉ hướng dẫn các mẫu biểu kỹ thuật. Thậm chí tiến tới bãi bỏ hình thức thông tư.

Theo ông, giải pháp cho vấn đề là gì?

Thời gian tới chúng tôi đề nghị Quốc hội và Chính phủ cần mạnh tay hơn trong việc xử lý tình trạng các thông tư cấp bộ đang tiếp tục đặt ra các điều kiện kinh doanh hay giấy phép kinh doanh ảnh hưởng lớn đến doanh nghiệp. Để thiết lập lại kỷ cương cần chọn vài quy định cấp bộ ngành để mạnh tay huỷ bỏ hay thậm chí cần tiến hành kỷ luật một vài trường hợp điển hình. Về lâu dài cần có quy trình thẩm định một cách khách quan và chặt chẽ với các quy định đặt ra điều kiện kinh doanh hay thủ tục hành chính mới.

Soạn thảo và thông qua Luật doanh nghiệp và Luật đầu tư đã là một thành công nhưng tôi cho rằng thành công hơn là đảm bảo thi hành tốt hai đạo luật này. Chính phủ vừa thành lập Tổ Công tác thi hành luật doanh nghiệp, tôi cho rằng một trong những nhiệm vụ đầu tiên và quan trọng của Tổ này là cần tiến hành thu thập và rà soát các thông tư hiện nay đang quy định về điều kiện kinh doanh và giấy phép kinh doanh để đề nghị bãi bỏ hay chuyển đổi. Đây là công việc không phải dễ dàng gì khi đụng chạm lợi ích của các bộ, ngành nhưng đây là việc nhất thiết phải làm quyết liệt vì một môi trường kinh doanh lành mạnh.

Về phía doanh nghiệp thì các doanh nghiệp nên chủ động phát hiện và kiến nghị các quy định mà trái với tinh thần Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư để bảo vệ quyền và lợi ích của mình.

Hà Chính

Nguồn: Diễn Đàn Cạnh Tranh Quốc Gia


Tin - Bài khác
Hướng dẫn điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư
Thi hành Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp mới: Ba cách giải quyết bế tắc
Bộ KHĐT: Nhiều DN vẫn “phòng thủ” cơ quan nhà nước
Thêm mặt hàng hưởng thuế suất 0% khi nhập khẩu
Thấy gì từ đề nghị Ngân hàng Nhà nước cho ngân sách vay 30.000 tỷ?
Ngành thuế TPHCM nhận lỗi thiếu trách nhiệm việc "bêu tên" DN nợ thuế oan
Quy định về mua, bán nợ của tổ chức tín dụng
Điểm lại cập nhật tình hình phát triển kinh tế Việt Nam
Lịch sử ngân hàng sang trang trong sóng gió
Doanh nghiệp kêu có Bộ “cải lùi” thay vì cải tiến
Sắp có thang điểm mới “chấm” doanh nghiệp vay vốn
Thi hành Luật doanh nghiệp và Luật đầu tư: Khoảng trống ban đầu
Cá nhân sẽ không được vay ngân hàng quá 6 tỷ đồng?
Kiểm định hàng nhập khẩu: G7 cũng phải… chờ
Kiểm định hàng nhập khẩu: G7 cũng phải… chờ
Không đẩy rủi ro cho doanh nghiệp
Doanh nghiệp:Hội nhập tới nơi mà chưa lo ‘bơi’
Luật đổi mà tư duy chưa đổi
Tạo khung pháp lý đầy đủ thi hành Luật đầu tư
Bổ sung hành lang pháp lý chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần
Doanh nghiệp lúng túng với quy định kinh doanh mới
Thuế GTGT đối với hoạt động vãng lai ngoại tỉnh
DN được tính trừ khoản chi phúc lợi cho người lao động
Tạm ngừng cấp phép mở rộng mạng lưới TCTD
Doanh nghiệp lại ‘vướng’ đăng ký kinh doanh 04/07/2015 08:00 Tin tức 0 Bình luận Fanpage Thanh Niên Tôi Viết
Chính thức công bố điều kiện kinh doanh với 267 ngành nghề
600 doanh nghiệp đầu tiên thành lập theo luật mới
600 doanh nghiệp đầu tiên thành lập theo luật mới
Thủ tục đăng ký con dấu doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp mới
TBKTSG số 27-2015: Luật chơi có thay đổi?
Trang 2 trong 6Đầu tiên    Trước   1  [2]  3  4  5  6  Tiếp   Cuối    
ĐỐI TÁC TP.HCM
ĐỐI TÁC BÌNH DƯƠNG
ĐỐI TÁC BÀ RỊA - VŨNG TÀU
ĐỐI TÁC VĨNH LONG
ĐỐI TÁC ĐỒNG THÁP
LIÊN KẾT WEBSITE
NGƯỜI DÙNG TRỰC TUYẾN
People Online Thành viên online:
Visitors Khách: 0
Members Thành viên: 0
Total Users Tổng cộng: 0

SỐ LƯỢT TRUY CẬP

4,176,956